Thực hiện hoạt động Thực hành các giải pháp về xử lý, trữ nước, bảo vệ nguồn nước/ mó nước trong mùa mưa lũ tại 4 xã dự án

1.Tổng quát

Vị trí:                                       Tư vấn/chuyên gia trong nước

Thời gian làm việc:              Tháng 6/2023. 

Tổng số ngày làm việc        9 ngày làm việc với chuyên gia chính và 5 ngày với trợ lý chuyên gia

Khu vực làm việc:               Địa điểm: Văn phòng SRD và 4 xã Muổi Nọi, Bon Phặng, Nậm Lầu và xã Chiềng Pha, huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La

Đơn vị:                                   Trung tâm Phát triển Nông thôn Bền vững (SRD)

Báo cáo:                                Trung tâm Phát triển Nông thôn Bền vững (SRD)

2.Bối cảnh

Sơn La là một tỉnh miền núi nghèo kém phát triển ở Tây Bắc Việt Nam, giáp biên giới với Lào. Sơn La cách Hà Nội 350 km với dân số khoảng 1,2 triệu người, trong đó 87% là ở khu vực nông thôn và khoảng 94% là người dân tộc thiểu số. Sơn La có khí hậu núi nhiệt đới gió mùa, có mùa đông lạnh, khô và mùa hè nóng bức, lượng mưa cao. Tỉnh này có địa hình rất đa dạng với nhiều tiểu vùng khí hậu, hệ sinh thái động thực vật đa dạng, và nguồn gen quý hiếm. 

Tác động kết hợp của nắng nóng, hạn hán và lượng mưa thấp trong những năm trở lại đây tại 4 xã dự án đã, đang và sẽ ảnh hưởng tới i) mùa vụ trồng và các loại cây trồng, ii) nhu cầu nước cho sinh hoạt và sản xuất của người dân, iii) sự phát triển và lây lan các loại sâu bệnh hại và iv) sự phân bổ theo địa hình của nông nghiệp. Sự thiếu hụt nước đang trở nên nặng nề hơn do tình trạng quản lý và cơ sở hạ tầng liên quan đến nước sinh hoạt và nước sản xuất của địa phương hiện còn nhiều việc cần cải thiện.

Huyện Thuận Châu nằm ở phía tây tỉnh Sơn La với dân số khoảng 147.100 người sinh sống tại 1 thị trấn và 29 xã. Người dân trong huyện chủ yếu là đồng bào thiểu số sống và các hoạt động sản xuất phụ thuộc rất nhiều vào các sản phẩm nông nghiệp và lâm nghiệp. Các xã Muổi Nọi, Bon Phặng, Nậm Lầu và Chiềng Pha thuộc huyện Thuận Châu đã được lựa chọn cho dự án này do có tỷ lệ hộ nghèo cao, chịu tác động rất lớn bởi các hiện tượng thời tiết cực đoan như sương muối, lũ quét, sạt lở đất, hạn hán… và phần lớn dân số là người Thái. Các mức độ đa dạng sinh học nông nghiệp ở các xã này đã giảm đi trong những năm gần đây. Nông dân tại 4 xã này đang ngày càng chịu tác động gia tăng của biến đổi khí hậu. 

Từ tháng 01/2021 đến tháng 12/2023, dự án "Giảm nhẹ và thích ứng với biến đổi khí hậu trong lĩnh vực nông – lâm nghiệp tại vùng núi cao Tây Bắc” do tổ chức Bánh mỳ cho Thế giới tài trợ, được Trung tâm SRD thực hiện và phối hợp với UBND huyện Thuận Châu, Chi cục Trồng trọt và BVTV và Chi cục Kiểm lâm tỉnh Sơn La triển khai các hoạt động tại 4 xã gồm Muổi Nọi, Bon Phặng, Nậm Lầu và Chiềng Pha, huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La.

Trong năm 2021 và 2022, dự án đã tiến hành hai đợt tập huấn về quản lý, điều tiết, duy tu bảo trì các hệ thống nước, mó nước sinh hoạt tại các bản trong 4 xã dự án. Kết quả từ các báo cáo của chuyên gia cho thấy: Nhiều bản thiếu nước hợp vệ sinh để sử dụng, đặc biệt vào mùa khô (tháng 1 đến tháng 5) và mùa mưa lũ (từ tháng 6 đến tháng 8); Nước bị ô nhiễm, nhiều hộ gia đình chưa thật sự ý thức tốt trong công tác bảo vệ nguồn nước chung của địa phương; Đa phần đường ống nổi trên mặt đất nên khi mưa lũ hoặc xe cộ, máy móc và gia súc đi qua sẽ dễ dẫn đến sạt lở, đá rơi, làm vỡ đường ống nước. Có nhiều nơi không khắc phục kịp thời những sự cố này dẫn tới việc cấp nước bị gián đoạn hoặc dừng hẳn, gây ô nhiễm nguồn nước và thất thoát lãng phí nước cũng như số tiền người dân cần phải bỏ ra để khắc phục lại những sự cố này; Chưa hợp lý trong việc lưu trữ nước, bố trí đường ống, các công trình phụ trợ trong hệ thống cung cấp nước và trữ nước nên gây khó khăn cho các hộ ở xa trong việc tiếp cận nguồn nước.

Cũng trong năm 2022, từ thực tế quan sát và ý kiến chia sẻ từ lãnh đạo 4 xã, thành viên BQL bản và người dân là tình trạng các mó nước vào mùa mưa lũ đối mặt với sự ô nhiễm từ nguồn hóa chất BVTV, từ bùn đất sạt lở đổ xuống khu vực bể lắng lọc, gây tình trạng đục nước và thiếu an toàn khi người dân sử dụng. Người dân cũng chưa có biện pháp nào để xử lý nguồn nước đục và không an toàn đó, ngoài việc để lắng tự nhiên cho trong rồi sử dụng, hoặc phải đi mua nước bình 20 lít bán sẵn để về sử dụng. Mong muốn của đại đa số người dân trong các bản là mong dự án hỗ trợ cách thức xử lý nước trong mùa mưa lũ để người dân có thể có nguồn nước đảm bảo an toàn hơn khi sử dụng.

Nhằm đáp ứng những mong muốn nói trên, dự án sẽ tổ chức hoạt động “Thực hành các giải pháp về xử lý, trữ nước, bảo vệ nguồn nước/ mó nước trong mùa mưa lũ” tại 4 xã dự án. Để thực hiện hoạt động này, Trung tâm SRD cần tìm 01 chuyên gia và 1 trợ lý chuyên gia. Thông tin cụ thể như sau:

3.Mục tiêu và kết quả mong đợi

a)100% học viên tham gia thực hành được biết tác dụng tiêu diệt vi sinh vật của các phương pháp xử lý, trữ nước an toàn quy mô hộ gia đình;

b)100% học viên thực hiện được phương pháp keo tụ nước bằng phèn, lọc nước qua vải và lọc qua cát sinh học, khử trùng nước bằng Cloramin B... và một số phương pháp khử trùng nước sau lắng – lọc thích hợp điều kiện và hoàn cảnh;

c)Hiểu được tác dụng của xử lý và trữ nước an toàn quy mô hộ gia đình trong việc phòng ngừa một số bệnh liên quan tới nước như tiêu chảy, dị ứng da...

d)Chủ động xử lý – trữ nước trong và sau mưa lũ để dùng cho sinh hoạt;

e)Biết và vận dụng được các cách xử lý một số nguồn nước đang sử dụng bị tác động bởi mưa lũ;

f)Một báo cáo về kết quả tập huấn kèm các đề xuất nếu có để tăng tính chủ động của người dân trong xử lý, trữ nước an toàn quy mô hộ gia đình trong và sau lũ hay trong bất kỳ trường hợp nào cần thiết, giúp cán bộ dự án và quản lý dự án có các chiến lược phù hợp cho các can thiệp tích cực tiếp theo, đồng thời là cơ sở để tiến hành kiểm tra giám sát các hoạt động dự án.

4.Nhiệm vụ và trách nhiệm của chuyên gia và trợ lý chuyên gia

Để thực hiện được các mục tiêu và mong đợi trên, tư vấn/ chuyên gia cần phải thực hiện những hoạt động sau:

a)Lên kế hoạch, chương trình, phương pháp, bài trình bày;

b)Phối hợp cùng cán bộ, quản lý dự án để thống nhất kế hoạch, chương trình và phương pháp thực hiện;

c)Hoàn thiện chương trình, nội dung, phương pháp và tài liệu chia sẻ;

d)Trực tiếp thực hiện hoạt động tại 4 xã dự án;

e)Viết và hoàn thiện báo cáo hoạt động.

5.Phương pháp

Sử dụng phương pháp truyền thông hai chiều, chia sẻ và thảo luận thông tin có sự tham gia, huy động và thúc đẩy tối đa sự tham gia của người dân cùng thành viên Ban quản lý các bản, lãnh đạo UBND 4 xã dự án; 

6. Chương trình đánh giá và kinh phí

6.1 Chương trình làm việc dự kiến.

Chương trình làm việc dự kiến cho 2 chuyên gia như sau:

6.2 Kinh phí

Chuyên gia sẽ làm việc trong tháng 06 năm 2023 và cung cấp báo cáo kết quả cuối cùng cho SRD vào ngày 30/06/2023.

Tổng thời gian làm việc của chuyên gia chính dự kiến là 09 ngày với thù lao là 2,500,000đ/ ngày (đã bao gồm thuế TNCN). Thời gian làm việc của trợ lý chuyên gia là 6,5 ngày với thù lao là 800,000đ/ngày (đã bao gồm thuế TNCN).

Ghi chú: 

Ăn, ở, đi lại tại thực địa sẽ do dự án chi trả theo thực tế và qui định của Trung tâm SRD.

7.Yêu cầu đối với Chuyên gia:

7.1 Đối với chuyên gia chính

• §Trình độ bậc Thạc sỹ trở lên chuyên ngành môi trường, quản lí tài nguyên thiên nhiên; 
• §Ưu tiên người có kinh nghiệm đã thực hiện các dự án phát triển, đặc biệt liên quan đến quản lý điều tiết nước sinh hoạt và các dự án phát triển nông nghiệp bền vững;
• §Có kinh nghiệm làm việc với người dân tại cộng đồng từ 7 năm trở lên, đặc biệt là làm việc với người dân tộc thiểu số;
• §Có kỹ năng làm việc nhóm cũng như khả năng làm việc độc lập;
• §Không có tiền sử về xâm hại và lạm dụng trẻ em và Tuân thủ qui định và ký nguyên tắc ứng về bảo vệ trẻ em của SRD;
• §Có khả năng phân tích, tổng hợp và viết báo cáo;
• §Ưu tiên tư vấn đã và đang làm việc cho các tổ chức phi chính phủ.

7.2 Đối với trợ lý chuyên gia

• §Trình độ bậc Đại học trở lên chuyên ngành môi trường, thủy lợi; 
• §Ưu tiên người có kinh nghiệm thực hiện các lớp tập huấn hoặc tổ chức các sự kiện truyền thông nâng cao nhận thức;
• §Có kinh nghiệm làm việc với người dân tại cộng đồng từ 5 năm trở lên, đặc biệt là làm việc với người dân tộc thiểu số;
• §Có kỹ năng làm việc nhóm cũng như khả năng làm việc độc lập;
• §Không có tiền sử về xâm hại và lạm dụng trẻ em và Tuân thủ qui định và ký nguyên tắc ứng về bảo vệ trẻ em của SRD;
• §Ưu tiên đã từng làm việc về các dự án về nông nghiệp, phát triển cộng đồng của các tổ chức phi chính phủ.

8.Sản phẩm giao nộp

    1/ Báo cáo hoạt động với các giải pháp, đề xuất để 4 xã dự án và các bản có những giải pháp chủ động trong việc trữ nước và xử lý nước trong mùa mưa lũ.

9.Hỗ trợ từ SRD

• §Cán bộ, quản lýtư vấnthảo luận, thống nhất nội dung, phương pháp thực hiện, hỗ trợ tổ chức, liên hệ với địa phương, công tác hậu cần tại thực địa);
• §Cung cấp đầy đủ các tài liệu cần thiết; 
• §Thanh toán thù lao cho tư vấn.

10.Thông tin liên hệ.

Chuyên gia quan tâm xin gửi hồ sơ đến: Bùi Quốc Quân theo email:  This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.  trước ngày 15tháng 05 năm 2023

Hồ sơ chuyên gia gồm:

•     CVs;