Với sự khéo léo, sáng tạo của mình, những người phụ nữ ở thôn Vân Quật Đông đã biến những điệu ví, câu hò truyền thống thành công cụ truyền thông đắc lực để giúp cộng đồng nâng cao nhận thức và kỹ năng ứng phó biến đổi khí hậu (BĐKH), phòng ngừa giảm nhẹ rủi ro thiên tai.
Thôn Vân Quật Đông có địa hình thấp trũng, nằm trong khu vực Tam Giang, thuộc thị xã Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế. Mảnh đất ở hạ nguồn sông Hương này thường xuyên chịu ảnh hưởng của hiện tượng xâm nhập mặn, hạn hán hay bão lũ. Với hai nguồn sinh kế chính là nuôi trồng thủy sản và sản xuất nông nghiệp, người dân nơi đây hơn ai hết cảm nhận rõ tác động của BĐKH, thiên tai đối với cuộc sống của chính mình. Do đó, họ cũng sớm nhận ra vai trò quan trọng của công tác truyền thông để nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, giảm nhẹ rủi ro thiên tai. Điểm đặc biệt trong những hoạt động truyền thông của thôn Vân Quật Đông chính là sự tham gia của người phụ nữ và sự khéo léo tài tình của họ trong việc đa dạng hóa những phương thức truyền thông.
Nói và hát khi gặp mặt là một phần không thể thiếu trong những buổi sinh hoạt hay dịp gặp nhau của 34 thành viên CLB phụ nữ thôn Vân Quật Đông. Nếu như trước đây, những câu hò mái nhì, mái đẩy, nam ai, nam bằng,... giúp cuộc sống của họ thêm thi vị, vợi đi những nhọc nhằn, thì giờ đây những làn điệu dân ca được họ sử dụng để truyền tải thông tin về BĐKH, phòng ngừa giảm nhẹ rủi ro thiên tai hay xử lý rác thải đến người dân. Những bài hò, vè hay kịch mang đậm hơi thở của cuộc sống đời thường đã góp phần làm những thông tin, kỹ năng đôi khi “khó hiểu” trở nên dễ hiểu, dễ cảm hơn với cộng đồng. Đó cũng chính là một màu sắc rất riêng của những hoạt động truyền thông do phụ nữ nơi đây tổ chức.

Một vở kịch của CLB Phụ nữ thôn Vân Quật Đông về phòng chống thiên tai
Đặc biệt, sau khi tham gia các lớp tập huấn nâng cao năng lực, Ban chấp hành CLB phụ nữ xã Hương Phong đã tự xây dựng kế hoạch truyền thông về BĐKH và vệ sinh môi trường cho xã mình và chia sẻ cho các xã bạn. Hoạt động của họ luôn được chính quyền địa phương và người dân hưởng ứng nhiệt tình.
Ngoài ra, mỗi khi có dịp tham gia tập huấn hay đi tham quan học tập các mô hình như nuôi giun quế ở Thanh Hóa hay mô hình ứng phó với thiên tai ở Đà Nẵng, các chị đều chia sẻ lại cho các thành viên khác trong các buổi sinh hoạt của CLB hay những lúc gặp nhau ngoài chợ. Và lại một lần nữa những câu hò, điệu ví, vở kịch trở thành hình thức truyền thông hữu hiệu giúp thông tin về những mô hình này đến với mọi người một cách gần gũi, tự nhiên nhất.


Một bài vè do CLB phụ nữ xã Hương Phong sáng tác và biểu diễn trong ngày môi trường thế giới tổ chức tại địa phương
Tham gia một buổi truyền thông về chủ đề giảm nhẹ rủi ro thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu của chi hội Phụ nữ thôn Vân Quật Đông, chúng tôi vẫn nhớ mãi lời khẳng định của chị Nguyễn Thị Đào – chủ tịch Hội Phụ nữ xã Hương Phong: “Nếu không có em như bầu trời không có nắng. Và không có Phụ nữ thì Biến đổi Khí hậu không ứng phó được”. Sau lời phát biểu của chị, những tràng vỗ tay ròn rã, những tiếng cười không ngớt vang lên. Quả đúng vậy, nhờ các chị mà những thông điệp truyền thông về BĐKH, giảm nhẹ rủi ro thiên tai đã được mềm hóa mà lại có sức lan tỏa mạnh mẽ hơn, mang những bản sắc rất riêng của xứ Huế.
- SRD -