"Giám sát hành động về hóa chất bảo vệ thực vật dựa vào cộng đồng (CPAM)" là một khóa tập huấn ngắn hạn được Trung tâm Phát triển Nông thôn Bền vững (SRD) tổ chức trong 2 ngày 19 - 20 tháng 12/2016 tại xã Động Đạt, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên với mục đích trang bị cho học viên kiến thức và công cụ để giám sát sử dụng các loại thuốc trừ sâu, bệnh, nấm và chất diệt cỏ. Hoạt động này thuộc khuôn khổ dự án "Hướng tới một Đông Nam Á không hóa chất trừ sâu độc hại", được tài trợ bởi mạng lưới Hành động về hóa chất trừ sâu Châu Á – Thái Bình Dương (PAN-AP).

Đã có 21 học viên tham gia lớp tập huấn (13 nữ và 8 nam). Học viên của khóa tập huấn là những nông dân chủ chốt của xã Động Đạt, đã và đang sử dụng các loại thuốc trừ sâu, bệnh, nấm và chất diệt cỏ trong sản xuất nông nghiệp (chủ yếu là sử dụng cho chè, lúa và rau màu), ngoài ra khóa tập huấn còn có sự góp mặt của đại diện lãnh đạo UBND xã cùng một số cán bộ từ Trạm khuyến nông và Trạm Trồng trọt và Bảo vệ thực vật của huyện Phú Lương.

Trong 2 ngày tập huấn, dưới sự hướng dẫn và chia sẻ nhiệt tình của ông Bùi Quốc Quân (cán bộ Chương trình của SRD) và bà Chu Thị Huyền (Tram trưởng Tram trồng trọt và BVTV huyện Phú Lương), các học viên đã được thảo luận và trang bị thêm nhiều kiến thức liên quan đến thuốc BVTV (thực trạng và thói quen sử dụng của người dân; những hậu quả của các loại hóa chất trừ sâu và chất diệt cỏ đối với sức khỏe con người và môi trường); tiến trình và công cụ thực hiện CPAM (bảng hỏi giám sát nông dân sử dụng và bảng hỏi giám sát trường hợp ngộ độc do hóa chất BVTV) và các nguyên tắc, kĩ năng thực hiên bảng hỏi giám sát để thu được kết quả tốt nhất tại cộng đồng. Trong quá trình thảo luận, học viên đã chia sẻ những kinh nghiệm làm nông nghiệp của bản thân, những nguyên nhân duy trì sử dụng thuốc BVTV (đặc biệt là các loại hóa chất trừ sâu và diệt cỏ) dù đã biết tác hại của chúng, trên tinh thần cởi mở và chân thành.

Xuyên suốt khóa tập huấn, nhiều hoạt động thú vị được thực hiện lồng ghép để khích lệ sự sáng tạo và kết nối các học viên, đặc biệt là "vẽ tranh theo nhóm" với chủ đề "tác hại của hóa chất BVTV lên môi trường sống và sức khỏe con người". Hoạt động này không chỉ mang lại tiếng cười giải trí, vui vẻ cho các học viên mà còn giúp họ hiểu hơn về những hiểm họa khôn lường gây ra bởi các loại hóa chất trừ sâu, bệnh, nấm và diệt cỏ, từ đó xem xét lại thói quen nguy hiểm trong sản xuất nông nghiệp của mình.

Ngay sau khi kết thúc 2 ngày tập huấn, cán bộ SRD đã cùng đại diện lãnh đạo UBND xã, cán bộ Trạm Khuyến Nông, Trạm Bảo vệ Thực vật và đại diện học viên là nông dân chủ chốt thực hiện phỏng vấn thu thập 100 bảng hỏi CPAM tại 3 thôn/xóm trên địa bàn xã, trọng điểm là các hộ gia đình đã và sử dụng thuốc BVTV cho diện tích đất nông nghiệp lớn (trồng lúa, chè và rau màu) quanh khu vực các trường học và đã nhận được sự hợp tác rất tích cực, thẳng thắn của cộng đồng.

Thông qua khóa tập huấn này, một số người dân xã Động Đạt đã thực sự nắm bắt được cách thức phân loại thuốc dựa trên mẫu mã bao bì, thành phần hóa học hay nồng độ độc hại, nguyên tắc sử dụng thuốc và thời gian cách ly sau khi phun. Quan trọng hơn cả, người dân hiểu được cái hại nhiều hơn lợi của hóa chất BVTV cũng như sự cần thiết của bộ công cụ CPAM. Và đó cũng chính là những kết quả mà SRD và tất cả mọi người mong đợi từ khóa tập huấn này!

Một số hình ảnh trong khóa tập huấn:

Những tác phẩm đầy sáng tạo của các học viên về "Tác hại của thuốc BVTV lên môi trường sống và sức khỏe con người"

Các học viên tích cực thảo luận và trao đổi nội dung bài học dưới sự hướng dẫn của cán bộ chương trình SRD và cán bộ địa phương

Nhóm nông dân chủ chốt cùng đại diện lãnh đạo UBND xã, cán bộ địa phương và cán bộ SRD thực hiện phỏng vấn bảng hỏi giám sát tại các hộ dân